Van vaste prijs naar inkopen met strategie: hedging voor bedrijven uitgelegd
Regelmatig krijgen we de vraag wat “de beste” hedgingstrategie is voor een bepaald type bedrijf. Onder hedging verstaan wij het gespreid inkopen van energie, waarbij je op meerdere momenten een deel van de prijs vastlegt. Dit is vooral relevant voor grotere verbruikers die actief risico’s willen verkleinen of kansen willen benutten.
Hedging verschilt wezenlijk van het afsluiten van een contract tegen een vaste prijs, waarbij je in een keer 100% van het volume vastlegt. Bij hedging bouw je posities juist gefaseerd op, en speel je zo in op marktontwikkelingen.
Geen one size fits all
Over de perfecte strategie kunnen we kort zijn: die bestaat niet. Elk bedrijf, elk product en elke eindklant daarachter is anders. Wat voor de een werkt, hoeft voor de ander totaal niet effectief te zijn.
Toch hoef je niet telkens het wiel opnieuw uit te vinden. Er zijn beproefde strategieën, triggers en tools waarmee je effectief grip houdt op je inkoopprijs. Laat daarbij ook de kanttekening geplaatst worden dat wij niet per definitie voorstander zijn van het automatisch inkopen bij een trigger. Een menselijke controle na een alert, bijvoorbeeld bij lage liquiditeit en dus "vreemde" prijsbewegingen, is altijd aan te raden
Dankzij onze tool E-nalytics kunnen wij zowel end-of-day-noteringen (dagelijkse slotprijzen) als live schermprijzen (OTC bid/ask) monitoren, met de daarmee behorende liquiditeit, om slim met triggers en prijsrisico's om te gaan. Zo heb je realtime grip op je inkoopstrategie, zonder onnodig handmatig werk.
In deze blog lichten we vier veelgebruikte strategieën toe die je kunt inzetten om risico’s te beperken of kansen te benutten.
Fixed Target
Een fixed target is een vast prijspunt dat in de gaten wordt gehouden om posities vast te leggen. Zodra de marktprijs dit niveau bereikt, wordt automatisch een deel van de positie gefixeerd.
Voordelen:
- Simpel in te richten
- Helder moment van actie
- Geschikt voor gefaseerde opbouw van je inkoop
Voorbeeld:
De marktprijs is €85/MWh voor kalenderjaar 2026. Je wilt de volgende positie pas innemen bij €84/MWh omdat je nog wat daling verwacht (bearish sentiment). Zodra de markt dit prijsniveau bereikt, wordt de positie automatisch vastgelegd.
Cap/Collar
Een cap/collar stelt zowel een bovengrens (cap) als ondergrens (floor) in voor de prijs. Binnen die bandbreedte laat je de markt zijn werk doen. Alleen wanneer de prijs boven of onder de ingestelde grens komt, onderneem je actie.
Voordelen:
- Biedt bescherming bij extreme uitschieters
- Houdt ruimte voor prijsschommelingen binnen bandbreedte
- Werkt zonder directe kosten (zero-cost collar)
Voorbeeld:
De marktprijs is €85/MWh. Je wilt maximaal €90/MWh betalen (cap) en hoopt op een daling tot €80/MWh (floor). Binnen die bandbreedte wacht je af. Komt de prijs boven de €90 of onder de €80? Dan grijp je in.
De ruimte tussen cap en floor noemen we de collar, alsof je een prijshalsband om de markt legt.
Trailing Trigger
Een trailing trigger is een dynamisch prijsniveau dat meebeweegt met de markt. Zolang de markt in jouw voordeel beweegt (bijvoorbeeld dalend), verschuift de trigger mee. Zodra de markt een vooraf ingestelde stijging laat zien, wordt de positie vastgelegd.
Voordelen:
- Past zich automatisch aan aan marktbewegingen
- Houdt ruimte voor daling zolang het sentiment positief blijft
- Ideaal in volatiele markten
Voorbeeld:
Je start met een marktprijs van €85/MWh. Je richt een trailing trigger in met een marge van €5/MWh. De trigger daalt mee als de markt daalt. Zakt de prijs naar €82/MWh en stijgt vervolgens naar €87/MWh? Dan wordt bij €87 de positie vastgelegd.
Zo profiteer je maximaal van de daling, zonder risico op een trendomslag.
Dollar Cost Averaging (DCA)
Dollar Cost Averaging, betekent dat je op vaste momenten een gelijk deel van je positie vastlegt. Deze strategie is eenvoudig, consistent, voorkomt dat je alles op een piekprijs inkoopt en haalt alle emotie en eigen inbreng gedurende het traject uit de inkoop. Een DCA formule kenmerkt zich vaak door 3 getallen;
- Een eerste getal: de periode waarin wordt ingekocht
- Een tweede getal: de periode die veelal als buffer wordt gehanteerd, gerekend vanaf het laatste moment van inkopen na de eerste periode
- Een derde getal: de periode waarvoor is ingekocht / wordt geleverd.
Voorbeelden van DCA-formules waarbij bijvoorbeeld op iedere handelsdag een klein deel wordt vastgelegd voor een toekomstige periode:
- 12-0-12: 12 maanden inkopen, 0 maanden buffer, 12 maanden levering
- 1-0-1: 1 maand inkopen, 0 maanden buffer, 1 maand levering
- 6-3-12: 6 maanden inkopen, buffer van 3 maanden, voor levering over 12 maanden
- 9-3-12: 9 maanden inkopen, 3 maanden buffer, levering voor het komende jaar. Vaak geschikt voor bedrijven die in september budgetzekerheid willen hebben voor het komende kalenderjaar.
Die laatste kan bijvoorbeeld ook in een 21-3-12, voor als je 2 jaar van tevoren wilt beginnen met inkopen, of in een 33-3-12 voor als je 3 jaar van tevoren wilt beginnen met inkopen. Anyway, veel verschillende formules denkbaar. You probably get the idea by now....
Voordelen:
- Minimaliseert inkooprisico over tijd
- Gemakkelijk te automatiseren
- Bekend uit traditionele inkoopstrategieën
Let op:
DCA zorgt voor stabiliteit, maar je mist mogelijk scherpe dalingen. Het is een robuuste strategie, vooral geschikt voor risicomijdende organisaties.
Van strategie naar risico-inschatting
Welke strategie je ook kiest, uiteindelijk wil je weten: hoeveel risico loop ik nou echt met deze aanpak? Daar komt Value-at-Risk (VaR) om de hoek kijken.
Value-at-Risk: hoe meet je risico op je energieportefeuille?
Value-at-Risk, kortweg VaR, is een manier om in cijfers uit te drukken hoeveel risico je loopt met je energieportefeuille. Simpel gezegd: het laat zien hoeveel je maximaal kunt verliezen binnen een bepaalde periode, met een bepaalde mate van zekerheid.
Een voorbeeld:
“Er is 95% kans dat het verlies over de komende 10 dagen niet groter is dan €1 miljoen.”
Je weet dus niet wat er precies gebeurt, maar wel hoe groot de kans is dat het misgaat, en hoe erg dat dan zou zijn.
De drie bouwstenen van VaR:
- Tijdshorizon
De periode waarover je het risico bekijkt, bijvoorbeeld 1 dag, 10 dagen, een maand of het toekomstige jaar waarvoor je aan het inkopen bent. - Vertrouwensniveau
Hoe zeker je wilt zijn: meestal 95% of 99%. Hoe hoger dit getal, hoe conservatiever je inschatting. - Volatiliteit en verdeling
VaR kijkt naar hoe sterk prijzen kunnen schommelen (volatiliteit) en hoe die schommelingen zich verdelen over tijd. Daarbij wordt vaak uitgegaan van een normale verdeling, maar dat is niet altijd realistisch.
Deze aanpak is vooral nuttig bij het monitoren van handelsportefeuilles, maar ook steeds vaker bij het inschatten van budgetrisico’s in inkoopstrategieën. En er zijn nog veel meer variaties en combinaties mogelijk, al dan niet op basis van fundamentele of technische analyse vanuit E-nalytics of vanuit een samenwerking met onze consultants.
Maar wat echt telt: slim inkopen begint bij een combinatie van:
- de juiste strategie;
- een goed begrip van mogelijke product- en contractvoorwaarden in de markt en;
- inzicht in de kosten- en budgetstructuur van jouw organisatie
Met een heldere inkoopstrategie kun je gestructureerd en doelgericht sturen op kostenoptimalisatie. En dat hoeft echt niet ingewikkeld te zijn.
Onze digitale assistent Emma kan tegenwoordig ook automatisch cap/collar- en trailing triggers monitoren. Zo beschik je over de tools van een trader, zonder dat je er zelf eentje hoeft te worden.
Meer weten?
Benieuwd welke strategie het beste past bij jouw situatie?
Of wil je eens sparren over je huidige inkoopstrategie?
Neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee.
